1. ປະຫວັດ​ສາດ

   ສະຫວັນ​ນະ​ເຂ​ດ​ເປັນ​ດິນ​ແດນ​ອັນ​ເກົ່າ​ແກ່ແຫ່ງ​ອະດີດ​ອານາຈັກສີໂຄດ​ຕະບູນ ທີ່​ມີ​ຜູ້​ຄົນອາ​ໃສ​ຢູ່​ມາຕັ້ງ​ແຕ່​ບູຮານ​ນະ​ການ​ດັ່ງ​ທີ່​ປະ​ກົດ​​ເຫັນ​ໃນຫຼັກຖານ​ທາງ​ທໍລະ​ນີວິທະ​ຍາ​ບູຮານ. ວັດຖຸບູຮານ ແລະ ູຮານ​ຄະດີຫຼາຍຢ່າງ​ເຊັ່ນ:ກະດູກ​ໄດ​ໂນ​ເສົາ​ອາຍຸ​ກວ່າ 110ປີ ທີ່​ບ້ານຕັ່ງ​ຫວາ​ຍ ເມືອງ​ຊົນ​ບູລີ. ຫຼັກ​ເສມາ​ຫີນ​ທີ່​ເມືອງ​ໄຊ​ບູລີ, ທາດ​ອີງ​ຮັງ ທີ່​ເມືອງ​ໄກສອນ ພົມ​ວິຫານ, ທາດ​ໂພ່ນ, ​ເຮືອນ​ຫີນ ທີ່​ເມືອງ​ໄຊ​ພູທອງ. ຄ້ອງບັ້ງ ອາຍຸ 2000 2500 ປີຢູ່ເມືອງເຊໂປນເປັນຕົ້ນ.

      ບັນພະບຸລຸດ​ຂອງ​ຊາວ​​ແຂວງ​ສະຫວັນ​ນະ​​ເຂດ​ໃນ​ປະຈຸ​ບັນ ໄດ້ອົບ​ພະຍົບມາ​ແຕ່ງ​ເມືອງ ນາ​ນ້ອຍ​ອ້ອຍໜູຫຼືເມືອງ​ແຖນ​ໃນ​ສະ​ໄໝ ອານາຈັກ 12 ຈຸ​ໄທ (ດຽນບຽນຟູ), ມາ​ສ້າງ​ເມືອງ​ຢູ່​ບ້ານຫຼວງ​ໂພນ​ສິມ​ໃນ​ປັດຈຸບັນ. ບ້ານ​ໂພນ​ສິມ​ຫ່າງ​ຈາກ​​ເທດສະບານ​ເມືອງ​ໄກສອນໄປ​ທາງ​ທິດຕາ​ເວັນ​ອອກ18ກມ,​ໄດ້​ຖືກ​ສ້າງ​ຂຶ້ນ​ໃນ​ສະ​ໄໝອານາຈັກ​ລາວ​ລ້ານ​ຊ້າງ,ຊື່ເມືອງ​ນີ້ໄດ້​ມາ​ຈາກ​ຊື່​ຜູ້ນຳ​ພາ​ສ້າງ​ຄື: ມ່ອມ​ບ່າວຫຼວງ ແລະ ນາງ ແລະ ນາງ ສິມ​ມາ ຄູ່​ຜົວເມຍ, ​ ໃນ​ປີຄ.ສ 1542 ກ່ອນ​ພະ​ເຈ​ົ້າ​ໄຊ​ເສດ​ຖາ​ທິລາດ​ຈະ​ສະຖາ​ປາ​ນາ​ນະຄອນ​ວຽງຈັນ ເປັນ ນະຄອນຫຼວງຂອງ​ອານ​ຈັກລ້ານຊ້າງໃນ​ປີ 1560. ພາຍຫຼັງພໍ່ແມ່​​ໄດ້​ມໍລະນະ​ກຳໝົດ​​ແລ້ວ, ທ້າວ ແກ້ວ​ສິມ​ພະລີ ລູກ​ຊາວ​ຄົນທີ່​ສອງ​ຂອງ ມ່ອມບ່າວ​ຫຼວງ ແລະ ນາງ ສິມ​ພະລີ ພ້ອມ​ດ້ວຍ​ຍາດຕິ​ພີ່ນ້ອງ​ຈຳນວນໜຶ່ງ​ໄດ້​ຍ້າຍ​ຄອບຄົວ​ໄປ​ຕັ້ງບ້ານ​ໃໝ່ຢູ່​ບ້ານ​ນາ​ຄຳ ແຄມ​​ແມ່ນ້ຳຂອງ. ທ້າວ ສິມພະລີໄດ້​ນຳພາ​ປະຊາຊົນ​ສ້າງ​ວັດວາອາ​ຮາມ,​ ຫໍແຈກ​ດ້ວຍ​ຫີນ​ແຮ່ ແລະ ຫີນໝາກຄອມ ຈາກ​ນັ້ນກໍ່ປ່ຽນຊື່ ບ້ານ ນາ​ຄຳ ເປັນ​ບ້ານ ທ່າ​ແຮ່ທີ່​ຂະຫຍາຍຕົວ​ເລື້ອຍໆມາ ​ຈົນ​ເປັນ​ຕົວ​ເມືອງ​ສະຫວັນ​ນະ​ເຂດ​ຈົນ​ເຖິງ​ປັດຈຸບັນ​ ໃນປີ ຄ.ສ 1896 ພາຍ​ໃຕ້​ດານ​ປົກຄອງ​ຂອງຝຣັ່ງ​ເສດ ແລະ ມີ​ຄວາມ​ຈຳ​ເປັນ​ດ້ານ​ການ​ປົກຄອງ​ບ້ານ​ທ່າ​ແຮ່ ຈຶ່ງ​ໄດ້​ຮັບ​ຖານະ​ເປັນ​ທີ່​ຕັ້ງຂອງ​ເມືອງ ໄກສອນ​ ພົມວິຫານ (ຄັນທະ​ບູລີ) ​ແລະ ຂອງ​ແຂວງ ໃນ​ວັນ​ທີ 27 ມີນາ 1907. ແຂວງນີ້ໄດ້ຊືາເປັນ " ສຸວັນນະເຂດ " ແຕ່ຄົນທັງຫຼາຍມັກເອີ້ນ " ສະຫວັນນະເຂດ " ຈົນເທົ່າທຸກວັນນີ້.

2.  ທີ່​ຕັ້ງ ແລະ ພູມ​ສັນຖານ

​      ແຂວງ​ສະຫວັນ​ນະ​ເຂດ ຕັ້ງຢູ່​ພາກ​ກາງຂອງ ລາວ, ທິດ​ເໜືອຕິດ​ກັບ ແຂ​ວງ ຄຳ​ມ່ວນ, ທິດ​ໃຕ້ຕິດ​ກັບ ແຂວງ ສາລະ​ສັນ, ທິດຕາ​ເວັນ​ອອກ ຕິດ​ກັບ ແຂວງ ດວາງ​ຈິ, ກວາ​ງບິງ ແລະ ເທືອທຽນ​ເຫວ້ ຂອງ ຫວຽດມານ ໂດຍ​ມີ​ສາຍພູຫຼວງ​ເປັນ​ຊາຍ​ແດນ, ທິດຕາ​ເວັນ​ຕົກ​ຕິດ​ກັບ ຈັງຫວັດ ມຸກດາ​ຫານ, ອຸບົນ​ຣາດຊະທານີ ແລະ ອຳ​ນວດ​ຈະ​ເລີ​ນ ຂອງ ຣາຊອານາຈັກ​ໄທ, ​ໂດຍ​ມີອມ່ນ້ຳຂອງ​ເປັນ​ຊາຍ​ແດນ ຍາວ​ປະມານ 200 ກວ່າ​ກມ. າະຫວັນນະ​ເຂດ​ເປັນ​ແຂວງ​ທີ່​ກວ້າງ​ໃຫຍ່ອັນ​ດັບໜຶ່ງຂອງ​ປະ​ເທດ ເຊິ່ງມີເນື້ອທີ່​ທັງໝົດ 21, 774 ກມພ, ກວມ​ເອົາ 9,2% ຂອງ​ເນື້ອທີ່​ທົ່ວ​ປະ​ເທ​ດ, ພື້ນທີ່​ສ່ວນ​ໃຫຍ່​ຂອງ​ແຂວງ​ເປັນທົ່ງພຽງ ແລະ ພູຜາຈຳນວນໜື່ງຢູ່ທາງທິດຕາເວັນອອກ.

      ຈຸດ​ທີ່​ເສັ້ນທາງ​ເລກທີ 13 ​ເຊິ​ງ​ເນັ່ງ​ແຕ່ເໜືອເຖິງ​ໃຕ້ ແລະ ເສັ້ໜທາງ​ເລກ 9 ​ແຕ່ຕາ​ເວັນ​ອອກ​ເຖິງ​ຕາ​ເວັນ​ຕົກ ມາ​ຕັດ​ກັນ​ມີ​ຊື່ວ່າ: ເຊ​ໂນ ( SENO ) . (​ເປັນ​ອັກສອນ​ຫຍໍ້​ຂອລພາສາ​ຝຣ່ັງທີ່ໝາຍ​ເຖິງ​ທິດ​ທັງ​ສີ່​ຄື: ທິດ​ເໜືອ, ທິດ​ໃຕ້, ທິດຕາ​ເວັນ​ອອກ ແລະ ທິດຕາ​ເວັນ​ຕົກ). ສະຫວັນ​ນະ​​ເຂດ ຈຶ່ງ​ເປັນ​ທາງ​ຜ່ານ​ລະ​ຫວ່າງທິດ​ເໜືອ - ​ໃຕ້, ທິດຕາ​ເວັນ​ອອກ - ຕາ​ເວັນ​ຕົກ (​ໄທ-ລາວ-ຫວຽດນາມ) ມາ​ແຕ່ອະດີດ​ເຖິງ​ປະຈຸ​ບັນ ເສັ້ນທາງ​​ເລກ 9 ຍິ່ງ​ມີ​ບົກ​ບາດ​ໃນ​ຖານະທີ່​ເປັນ​ເສັ້ນທາງ​ເສດຖະກະດຕາ​ເວັນ​ອອກ - ຕາ​ເວັນ​ຕົກ​ເຊື່ອມ​ຕໍ່ລະຫວ່າງ ​ມຽນມາ-ໄທ-ລາວ-ຫວຽດນາມ ໂດຍ​ຂົວ​ຂ້າມ​ແມ່ນ້ຳຂອງ ລະ​ຫວ່າງ ມຸກດາ​ຫານ (ປະ​ເທດ​ໄທ) - ສະຫວັນ​ນະ​ເຂດ (ລາວ) ແລະ ລັດຖະບານ​ກໍ່ໄດ້ອະນຸມັດໃຫ້ສ້າງເປັນເຂດເສດຖະກິດ ສະຫວັນ - ເຊໂນ ເພື່ອຮອງຮັບບົດບາດນັ້ນ.

3. ຊັບພະຍາກອນ​ທຳ​ມະ​ຊາດ

​     ແຂວງ​ສະຫວັນ​ນະ​ເຂດ​ມີເນື້ອທີ່​ປ່າທັງ​ໝົດ 61,05% ຂອງ​ເນື້ອທີ່​ທັງໝົດ, ​ເຊິ່ງປະ​ດອບດ້ວຍ​ປ່າດົງ​ດິບ, ປ່າ​ໂຄກ ແລະ ​ປ່າ​ສະຫງວນ​ແຫ່ງ​ຊາດ 3​ແຫ່ງ​ຄື: ປ່າ​ສະຫງວນ​ແຫ່ງ​ຊາດພູ​ຊ້າງ​ແຫ່, ປ່າ​ສະຫງວນ​ແຫ່ງ​ຊາດດົງ​ພູວຽງ ແລະ ປ່າ​ສະຫງວນ​ແຫ່ງ​ຊາດ​ເຊ​ບັ້ງນວນ ເຊິ່ງສ່ວນໜຶ່ງຮວມ​ເຂົ້າກັບ​ແຂວງ​ສາລະ​ວັນ. ປ່າ​ເຫຼົ່ານີ້ອຸດົມສົມບູນ​ໄປ​ດ້ວຍ​ພືດ​ພັນ​ສັດປ່າ ແລະ ຊີວະ​ນາໆພັນ. ມີ​ສາຍ​ນ້ຳທີ່​ສຳຄັນຫຼາຍສາຍ​ເຊັ່ນ: ເຊບັ້ງ​ໄຟ (239ກມ), ​ເຊິ່ງ​​ເປັນຊາຍ​ແດນ​ຕິດ​ກັບ ແຂວງ​ຄຳ​ມ່ວນ, ​ເຊບັ້ງຫຽງ (339ກມ) ແລະ ມີ​ສາຂາ​ສາຍ​ສຳຄັນ​ຄື: ​ເຊ​ໂປ​ນ, ​ເຊ​ລະ​ນອງ, ​ເຊ​ຈຳ​ພອນ, ​ເຊ​ຊັງ​ຊອຍ ແລະ ເຊບັ້ງນວນ. ນອກ​ນັ້ໜຍັງ​ມີ​ຫ້ວຍໜອງຄອງ​ບຶງ ແລະ ທັ່ງ​ພຽງອັນ​ກວ້າງ​ໃຫຍ່ໄພສານ ໂດຍ​ສຳ​ເພາະ​ທົ່ງພຽງທີ່ຢູ່ຕອນ​ໃຕ້ຂອງ​ເຊບັ້ງ​ໄຟ, ຕອນ​ໃຕ້​ຂອງ​ເຊບັ້ງຫຽງ ແລະ ທົ່ງພຽງ​ເມືອງ​ຈຳ​ພອນ ເຊິ່ງ​ເປັນ​ອູ່ເຂົ້າອູ່​ປາ​ທີ່​ສຳຄັນ​ແຫ່ງໜຶ່ງຂອງ​ປະ​ເທດ ແລະ ມີ​ຊັບພະຍາກອນ​ແຮ່ໂລຫະ​ທາດຫຼາຍປະເພດ ເຊັ່ນ: ເກືອດ, ຫີນກາວ, ທອງແດງ, ເງິນ, ຄຳ, ຫີນການິດເປັນຕົ້ນ.

4. ການ​ປົກຄ​ອງ - ຊັບພະ​ຍາກ​ອ­

​    ແຂວງ​ສະຫວັນ​ນະ​ເຂດ​ແບ່ງ​ການ​ປົກຄອງ​ອອກ​ເປັນ 15 ​ເມືອງ​ຄື: ​​ເມືອງ ໄຊ​ບູລີ, ​ເມືອງ ອຸ​ທຸມ​ພອນ,​ເມືອງ ອາດ​ສະພັງ​ທອງ, ​ເມືອງ ອາດ​ສະ​ພອນ, ​ເມືອງ ພະ​ລານ​ໄຊ,​ ເມືອງ ພີນ, ​ເມືອງ ເຊ​ໂປ​ນ,​ເມືອງ ວິລະ​ບູລີ, ​ເມືອງ ນອງ, ​ເມືອງ ໄຊ​ພູທອງ, ​ເມືອງ ຊົນ​ບູລີ, ​ເມືອງ ຈຳ​ພອນ, ​ເມືອງ ສອງ​ຄອນ, ​ເມືອງ ທ່າ​ປາງ​ທອງ ແລະ ເມືອງ ໄກສອນ ພົມວິຫານ ເຊິ່ງ​ເປັນ​ເທດສະບານ​ແຂວງ​ເນື່ອງ​ຈາກ​ມີ​ຈຳນວນ​ປະຊາກອນ766,000 ຄົນ(ປີ 2000), ​ແຂວງ​ສະຫວັນ​ນະ​ເຂດ​ດປັນ​ແຂວງ​ອັນ​ດັບ 2 ຂອງ​ປະ​ເທດ​ເຊິ່ງປະ​ກອບ​ດ້ວຍ 11 ຊົນ​ເຜົ່າ​ຄື: ລາວ, ຜູ້ໄທ, ​ໄທ​ດຳ, ກະຕ່າ​ງ, ມັງ​ກອງ, ຈາລີ, ລະວາ, ສວ່ຍ, ປາຍໂກະ, ກະເລິ ແລະ ຕາໂອ້ຍ.

5. ວິລະ​ກຳ ແລະ ມູນ​ເຊື້ອຮັກ​ຊາດ

ແຂວງ​ສະຫວັນ​ນະ​ເຂດ​ເປັນ​ດິນ​ແດນ​ຂອງ​ປະຊາຊົນ​ຜູ້​ດຸໝັ່ນຂະຫຍັນ​ພຽນພິລະ​ອາດ​ຫານ​ມີນ້ຳໃຈຮັກ​ຊາດ​ຮັກບ້ານ​ເກີດ​ເມືອງ​ນອນ ທີ່​ມີ​ນັກ​ປະຕິ​ວັກ​ດຜູ້ນຳໜ້າດີເດ່​ນຫຼາຍຄົນ​ເຊັ່ນ​: ພໍ່ກະ​ດວດ, ທ່ານ ໄກສອນ ພົມວິຫານ,​ ທ່ານ ໜູຮັກ ພູມ​ສະຫວັນ, ທ່ານ ພູນ ສີ​ປະ​ເສີດ, ​ແລະ ນັກ​ປະພັນ​ປະຕິວັດ​ຜູ້ໂດ່​ງດັງ 2 ທ່ານຄື: ທ່ານ ສີ​ຊະນະ ສີ​ສານ ແລະ ທ່ານ ສຸວັນ​ທອນ ບຸບຜາ​ນຸວົງ, ພ້ອມ​ທັງ 2 ວິລະ​ຊົນ​ແຫ່ງ​ຊາດ​ຜູ້ອົງ​ອາດ​ຄື ທ່ານ ສີໄຄ ສິດທິຊົນ ແລະ ທ່ານ ນາງ ມະນີວັນ.

6. ສີລະ​ປະ ວັດທະນະທຳ.

    ຍ້ອນ​ມີ​ປະຫວັດ​ອັນ​ຍາວ​ນານ​ແຂວງ​ສະຫວັນະ​ເຂດຈຶ່ງ​ເປັນ​ພື້ນຖານ​ດ້ານ​ສີລະ​ປະ ວັດທະນະທຳ ຮີດຄອງ​ປະ​ເພນີ ແລະ ວິຖີ​ຊີວິດ​ ອັນ​ເປັນ​ເອກ​ລັກຂອງ​ທ້ອງ​ຖິ່ນ​ທີ່​ໂດດ​ເດັ່ນຫຼາຍຢ່າງ​ເຊັ່ນ: ການ​ປັ້ນໝໍ້ຫຼໍ່ໄຫ, ການ​ແຕ້ມ, ການ​ຄວັດ, ການ​ແກະສະຫຼັກ ດັ່ງ​ຕົວຢ່າງ​ທີ່​ປະກົດ​ໃຫ້ເຫັນເຊັ່ນ: ຄ້ອງບັ້ງ, ພະທາດ​ອີງ​ຮັງ, ​ເຮືອນ​ຫີນ, ພະທາດ​ໂພ່ນ, ວັດ​ໄຊ​ຍະ​ພູມ, ວັດ​ລັດຕະນະ​ລັງສີ​, ​ເຄື່ອງ​ຈັກສານ,​ ຜ້າ​ແພ​ເຜົ່າ​ຜູ້ໄທ ແລະ ສີລະ​ປະການ​ຂັບ​ລຳ​ສີ່​ຈັງຫວະ ເປັນຕົ້ນ, ມີຄຳຂັວນກວ່າໄວ້ວ່າ:

          ສະຫວັນ​ນະ​ເຂດ                    ເປັນຖິ່ນ​ຄົນ​ຫານ

          ໝາກ​ໂມ​ຫວານ                     ນ້ຳຕານ​ຫອມ

          ຖະໜອມວັດທະນະທຳ             ຖິ່ນ​ກຳ​ເນີ​ດຂັບ​ລຳ​ສີ່​ຈັງຫວະ

        (ລຳ​ຜູ້ໄທ, ລຳ​ຕັ່ງ​ຫວາຍ, ລຳ​ບ້ານ​ຊອກ ແລະ ລຳ​ຄອນ​ສະຫວັນ​)

ເຂດເສດຖະກິດພິເສດ ສຫວັນ-ເຊໂນ

ສາຍດ່ວນແຈ້ງເຫດສຸກເສີນ

ແຜນທີ່ ແຂວງສະຫວັນນະເຂດ

ຜູ້ເຂົ້າຊົມເວັບໄຊ໌

1.png5.png1.png9.png0.png
ມື້ນີ້21
ມື້ວານນີ້66
ອາທິດນີ້353
ເດືອນນີ້1454
ລວມທັງໝົດ15190
23 ມີນາ 2019